Spis treści
Studenci często podejmują prace w wakacje, by dorobić do budżetu. Wybór formy zatrudnienia decyduje o tym, czy zarobione pieniądze w całości trafią do kieszeni młodego człowieka, czy też część wynagrodzenia zostanie oskładkowana. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne niesie za sobą konkretne korzyści, ale może też uszczuplić bieżący budżet.
Umowa o pracę - składki obowiązkowe, ale korzyści na przyszłość
Jeśli student podejmie w wakacje zatrudnienie na umowę o pracę, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu) oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Oznacza to, że od jego zarobków ZUS pobiera składki, co zmniejsza pensję netto. ZUS przekonuje jednak, że to inwestycja w przyszłość: składki budują przyszły kapitał emerytalny. Ponadto, w razie choroby, ciąży lub wypadku, ubezpieczony może liczyć na świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, o ile spełnia warunki do ich otrzymania.
Zdjęcie ilustracyjne.
Umowa zlecenie - co z oskładkowaniem studenta?
W przypadku umowy zlecenia sytuacja jest inna. Student, który nie ukończył 26 lat, może skorzystać z ulgi dla młodych - jego przychody do wysokości 85 528 zł w 2026 roku są zwolnione z podatku dochodowego. Co jednak ze składkami ZUS? Jeśli student ma umowę zlecenie, ale w danym miesiącu nie ma innego tytułu do ubezpieczeń (np. nie studiuje na uczelni, która objęta jest ubezpieczeniem zdrowotnym), to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Jeśli studiuje i ma ubezpieczenie zdrowotne z tytułu studiów, składka zdrowotna nie jest pobierana, ale składki społeczne - tak. To oznacza, że część zarobków trafia do ZUS, chyba że student ma podpisaną umowę o dzieło.
Umowa o dzieło - bez składek, ale bez ochrony
Umowa o dzieło to najkorzystniejsza dla studenta forma zatrudnienia pod względem bieżących zarobków: nie podlega oskładkowaniu, więc całość wynagrodzenia trafia do kieszeni. Niestety, brak składek oznacza, że taki okres nie jest wliczany do kapitału emerytalnego ani nie daje prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego itp.). Dlatego przed podpisaniem umowy warto zastanowić się, co jest dla nas ważniejsze: maksymalny zarobek tu i teraz, czy budowanie zabezpieczenia na przyszłość.
Państwowa Inspekcja Pracy przypomina też, że jeśli student czuje, że jego umowa cywilnoprawna (zlecenie, dzieło) w rzeczywistości powinna być umową o pracę, może zgłosić sprawę do PIP. Inspektorzy sprawdzą warunki zatrudnienia i mogą nakazać zmianę formy umowy, co wpłynie na obowiązek opłacania składek.
Co z tego wynika dla studenta?
Wybór formy zatrudnienia w wakacje ma bezpośrednie przełożenie na to, ile pieniędzy trafi do twojego portfela i jakie będziesz miał zabezpieczenie w przyszłości. Jeśli chcesz uniknąć składek ZUS, wybierz umowę o dzieło (ale pamiętaj o braku ochrony). Jeśli budujesz kapitał emerytalny - postaw na umowę o pracę lub zlecenie z oskładkowaniem, a w razie wątpliwości co do rodzaju umowy - skontaktuj się z Państwową Inspekcją Pracy.
